Viêm phế quản ở trẻ: nguyên nhân, triệu chứng, cách điều trị

0
172

Ở giai đoạn đầu, từ 0-5 tuổi là thời gian hệ miễn dịch của trẻ chưa hoàn thiện. Trẻ hay gặp phải những biểu hiện như ho, sổ mũi, khó thở. Đó là triệu chứng của bệnh viêm phế quản. Có lẽ các mẹ đã quá quen thuộc với bệnh viêm phế quản ở trẻ. Tuy nhiên hiểu được rõ nguyên nhân, triệu chứng và cách điều trị chắc hẳn đa số các mẹ không biết. Viêm phế quản thường không quá nguy hiểm tuy nhiên nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến mãn tính và ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ. Bài viết dưới đây sẽ chỉ cho mẹ mọi điều cần biết về bệnh viêm phế quản.

Viêm phế quản là gì?

Niêm mạc phế quản là cơ quan đảm nhận vai trò giữ lại các hạt bụi, chất độc hại xâm nhập vào đường thở cơ thể và vận chuyển chúng ra ngoài, giữ sạch đường thở. Viêm phế quản là tình trạng tổn thương, viêm nhiễm niêm mạc ống phế quản (đường hô hấp dưới).

viêm phế quản ở trẻ

Các đối tượng trẻ dễ mắc viêm phế quản

Trẻ sơ sinh: Viêm phế quản ở trẻ sơ sinh xuất hiện khi thay đổi thời tiết

Trẻ sinh non, suy dinh dưỡng, hệ miễn dịch yếu

Trẻ béo phì: Do trọng lượng cơ thể dư thừa làm giảm hoạt động của hệ hô hấp và hạn chế luồng khí lưu thông.

Trẻ sống trong môi trường ô nhiễm: Vi khuẩn, vi sinh vật tồn tại trong môi trường rất dễ xâm nhập vào đường hô hấp trẻ để gây bệnh.

Một số triệu chứng viêm phế quản ở trẻ thể nào cũng gặp

Viêm phế quản có 2 dạng là cấp tính hoặc mãn tính. Nếu ở thể cấp tính, nó xảy ra một lần, và sau đó trẻ có thể phục hồi bình thường. Nếu ở thể mãn tính, nó không bao giờ biến mất, và tái phát liên tục làm trẻ khó chịu và cơ thể rất mệt mỏi.

Các dấu hiệu và triệu chứng chung của cả viêm phế quản cấp tính và mãn tính bao gồm :

  • Ho dai dẳng, có thể kèm theo đờm
  • Khò khè
  • sốt nhẹ hoặc có cảm giác ớn lạnh
  • Lồng ngực căng lên, khó thở
  • Đau họng kèm đau đầu
  • Cơ thể mệt mỏi
  • viêm mũi hoặc viêm xoang

Viêm phế quản ở trẻ có thể ho kéo dài trong vài tuần hoặc thậm chí vài tháng nếu các ống phế quản bị tổn thương nặng, mất nhiều thời gian để chữa lành hoàn toàn.

Các triệu chứng của viêm phế quản mãn tính có thể bùng phát thường xuyên. Đặc biệt vào mùa đông, thời điểm trẻ dễ mắc viêm phế quản.

Tuy nhiên, viêm phế quản không phải là bệnh duy nhất gây ra ho. Bất cứ trẻ bị ho dai dẳng đều phải đi khám bác sĩ để chẩn đoán.

Các dạng viêm phế quản ở trẻ

Viêm phế quản cấp

Viêm phế quản cấp tính kéo dài trong một thời gian cụ thể có thể trong khoảng 1-2 tuần. Nó tương tự như nhiễm virus, hay như cảm lạnh hoặc cúm. Khi hệ miễn dịch của trẻ khỏe mạnh chiến thắng con virus xâm nhập thì bệnh hoàn toàn bị đẩy lùi.

Biểu hiện viêm phế quản cấp dữ dội và rõ rệt hơn như:

  • Ho có hoặc không có đờm
  • Sổ mũi, nghẹt mũi
  • Cơ thể trẻ mệt mỏi, hay quấy khóc
  • Khó thở, khò khè, thở rít

Viêm phế quản mãn tính

Viêm phế quản mãn tính có các triệu chứng tương tự như viêm phế quản cấp tính, nhưng nó không khỏi dứt điểm mà bị tái phát nhiều lần.

Y khoa Hoa Kỳ mô tả viêm phế quản mạn tính giống như một loại bệnh tắc nghẽn mãn tính ( COPD) , trong đó các ống phế quản tạo ra rất nhiều đờm.

Viêm phế quản phổi

Viêm phế quản phổi ở trẻ là bệnh nhiễm trùng tại phổi. Viêm phế quản phổi gây ra hệ lụy nghiêm trọng đến phổi trong đó phổi là cơ quan hô hấp quan trọng. Khi đó các vấn đề về hô hấp bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Viêm phế quản phổi thường có các triệu chứng tương tự như viêm họng, ho hay cảm cúm. Bởi vậy, nếu mẹ không phát hiện sớm thì bệnh sẽ tiến triển dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

Viêm phế quản co thắt

Viêm phế quản co thắt là tình trạng viêm ống khí quản làm cho lớp niêm mạc sưng và tiết ra nhiều chất nhầy. Các cơ xung quanh phế quản cùng với đường thở bị thu hẹp làm cản trở không khí lưu thông trong phổi. Bệnh cũng có thể dẫn đến viêm tiểu phế quản co thắt vì tiểu phế quản là một nhánh nhỏ của phế quản.

Nguyên nhân gây viêm phế quản

Viêm phế quản xảy ra khi virus, vi khuẩn hoặc các hạt kích thích gây ra viêm ống phế quản. Trẻ có thể bị viêm phế quản do thường xuyên tiếp xúc với khói thuốc lá.

Nguyên nhân gây viêm phế quản cấp tính:

  • Do một loại virus, hoặc vi khuẩn gây ra
  • Trẻ tiếp xúc với các chất gây kích thích phổi, như khói thuốc lá, bụi, khói, hơi và ô nhiễm không khí.
  • Trẻ bị hen suyễn , hoặc dị ứng thời tiết

Nguyên nhân gây viêm phế quản mãn tính

Viêm phế quản mãn tính là kết quả của sự kích thích lặp đi lặp lại và tổn thương các mô phổi và đường thở. Nguyên nhân phổ biến nhất là hút thuốc.

Các nguyên nhân có thể khác bao gồm:

  • tiếp xúc lâu dài với ô nhiễm không khí, bụi và khói từ môi trường
  • yếu tố di truyền
  • lặp đi lặp lại của viêm phế quản cấp tính
  • tiền sử bệnh hô hấp hoặc trào ngược dạ dày thực quản ( GERD )

Tiếp xúc với thuốc trừ sâu có thể làm tăng nguy cơ mắc viêm phế quản

Những người mắc bệnh hen suyễn hoặc dị ứng có nguy cơ mắc cả hai loại bệnh này cao hơn. Cách tốt nhất để tránh viêm phế quản mãn tính là người nhà không nên hút thuốc, trẻ dễ bị hít thụ động bởi thuốc lá.

Yếu tố lây nhiễm

Viêm phế quản do nhiễm virus hoặc vi khuẩn vì thế có thể truyền bệnh cho người khác bằng đường hô hấp, những chất văng ra ngoài không khí khi ho.

Để giảm nguy cơ lây nhiễm, mẹ nên cho bé:

  • rửa tay thường xuyên
  • ho vào khăn giấy
  • hạn chế tiếp xúc với nhiều người, đi đến những nơi công cộng.

Phương pháp chẩn đoán viêm phế quản ở trẻ

  • X-quang ngực. X-quang ngực có thể giúp xác định xem trẻ có bị vấn đề viêm phổi hoặc một tình trạng khác có thể giải thích cho ho cho trẻ. Điều này đặc biệt quan trọng nếu như trong gia đình có người hút thuốc.
  • Xét nghiệm đờm. Đờm là chất nhầy mà trẻ ho ra khỏi phổi. Nó có thể giúp tìm ra nguyên nhân trẻ bị ho. Nếu do vi khuẩn ta có thể điều trị bằng kháng sinh. Đờm cũng có thể là biểu hiện của các dấu hiệu dị ứng.
  • Kiểm tra chức năng phổi. Trong quá trình kiểm tra chức năng phổi, bạn thổi vào một thiết bị gọi là phế dung kế, đo lượng phổi của bạn có thể giữ được bao nhiêu không khí và bạn có thể lấy không khí ra khỏi phổi nhanh như thế nào. Xét nghiệm này kiểm tra các dấu hiệu hen suyễn hoặc khí phế thũng.
Bác sĩ chẩn đoán viêm phế quản

Khi nào cần đưa trẻ đi khám bệnh

Hầu hết trẻ bị viêm phế quản có thể hồi phục tại nhà khi nghỉ ngơi, sử dụng một số thuốc hỗ trợ điều trị triệu chứng và uống nhiều nước.

Tuy nhiên, nếu trẻ có những biểu hiện sau cần đưa đi khám bác sĩ:

  • ho kéo dài hơn 3 tuần
  • sốt kéo dài 3 ngày hoặc lâu hơn
  • xuất hiện máu trong đờm
  • thở nhanh, đau ngực hoặc cả hai
  • cơ thể li bì, khó thở
  • triệu chứng tái đi tái lại

Điều trị viêm phế quản

Hầu hết các trường hợp viêm phế quản là do nhiễm virus, kháng sinh không có hiệu quả. Tuy nhiên, nếu bác sĩ nghi ngờ trẻ bị nhiễm vi khuẩn, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kháng sinh.

Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể đề nghị các loại thuốc khác, bao gồm:

  • Thuốc ho. Nếu ho của trẻ khiến trẻ không ngủ được, trẻ có thể thử dùng thuốc giảm ho khi đi ngủ.Với trẻ dưới 2 tuổi thận trọng khi dùng thuốc điều trị ho
  • Các loại thuốc khác. Nếu trẻ bị dị ứng, hen suyễn hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bác sĩ có thể khuyên dùng thuốc hít và các loại thuốc khác để giảm viêm và mở đường thông hẹp trong phổi.
điều trị trẻ bị viêm phế quản

Chăm sóc trẻ viêm phế quản tại nhà

Để giúp trẻ cảm thấy tốt hơn, bạn có thể muốn thử các biện pháp tự chăm sóc sau đây:

Tránh các chất kích thích phổi: Hạn chế người thân  hút thuốc. Đeo khẩu trang khi không khí bị ô nhiễm hoặc nếu trẻ tiếp xúc với các chất gây kích ứng, chẳng hạn như sơn hoặc chất tẩy rửa gia dụng có khói mạnh.

Sử dụng máy tạo độ ẩm. Không khí ấm, ẩm giúp giảm ho và làm mất chất nhầy trong đường thở. Nhưng hãy chắc chắn làm sạch máy tạo độ ẩm theo khuyến nghị của nhà sản xuất để tránh sự phát triển của vi khuẩn và nấm trong bình chứa nước.

Hãy xem xét mặt nạ oxy . Nếu không khí lạnh làm nặng thêm cơn ho của bạn và gây khó thở, hãy đeo mặt nạ oxy không khí lạnh trước khi ra ngoài.

Mật ong chữa viêm phế quản rất tốt cho trẻ

Bài thuốc mật ong chữa ho không còn xa lạ đối với các mẹ. Mẹ có biết trong mật ong có tính khả năng kháng khuẩn rất tốt tương đương các loại kháng sinh, lại rất lành tính và dễ sử dụng cho trẻ. Ngoài ra, một số protein chỉ có trong mật ong có tác dụng kích thích tái tạo niêm mạc, đặc biệt là niêm mạc phế quản. Một ong ngọt, thơm dễ khiến trẻ kích thích hơn khi sử dụng. Mật ong mẹ có thể được sử dụng nguyên chất, hoặc kết hợp cùng một số thực phẩm khác cho trẻ như: trứng gà, củ cải trắng, quất, chanh,… 

Một số bài mẹo dân gian sử dụng mật ong có hiệu quả cao, được lưu truyền rộng rãi mẹ có thể áp dụng cho bé bị viêm phế quản:

Trứng gà mật ong: Trứng gà luộc chín, nghiền nhỏ tùy theo trẻ và trộn cùng 1-2 thìa mật ong. Mẹ cho trẻ ăn 1 lần mỗi ngày.

Mật ong ngâm chanh: Chanh hoặc chanh đào chọn quả chín, rửa sạch thái lát nhỏ ngâm trong mật ong, bảo quản nơi thoáng mát. Mỗi ngày cho trẻ ăn 1 lát chanh cùng một ít mật ong đến khi hết ho.

Tuy có hiệu quả cao nhưng cha mẹ không nên sử dụng mật ong cho trẻ dưới 1 tuổi để tránh bị ngộ độc. Với trẻ dưới 1 tuổi thay mật ong bằng đường phèn.

Chữa viêm phế quản ở mật ong
Chữa viêm phế quản ở mật ong

Biến chứng của bệnh

Biến chứng dễ thấy nhất của viêm phế quản là viêm phổi. Điều này xảy ra khi mẹ không điều trị bệnh kịp thời để virus có thể tấn công vào phổi.

Viêm phổi khó điều trị hơn nhất là ở trẻ khi hệ miễn dịch còn yếu. Khi đó cần có sự can thiệp của các bác sĩ.

Ở trẻ em còn có thể gặp biến chứng viêm phế quản bít tắc. Viêm phế quản có thể là sự khởi đầu của một bệnh hen phế quản. Nếu trẻ vừa bị cúm vừa bị viêm phế quản thì bệnh càng trở nặng, điều trị sẽ tốn kém và thời gian lâu dài.

Các thắc mắc về viêm phế quản

Viêm phế quản có lây không?

Như vừa nói ở trên, viêm phế quản là tình trạng virus vi khuẩn xâm nhập niêm mạc ống phế quản. khi bị ho hay tiếp xúc gần với người bệnh, virus trong đường hô hấp của người bệnh có thể bị truyền sang người lành và gây bệnh. Đặc biệt trẻ nhỏ, trẻ sơ sinh trẻ miễn dịch yếu là cơ thể thuận lợi cho virus phát triển.

Nếu không có biện pháp dự phòng như tránh tiếp xúc người lạ, rửa tay vệ sinh mũi họng thường xuyên thì khả năng mắc bệnh rất cao.

Viêm phế quản nên ăn uống gì

Trẻ sơ sinh mắc viêm phế quản nên tăng cường bú mẹ để cung cấp đủ chất dinh dưỡng, và tăng cường miễn dịch cho trẻ. Nhất là trong giai đoạn viêm phế quản cấp tính, nếu mẹ điều trị tốt thì sẽ ít nguy cơ tiến triển thành viêm phế quản mạn tính.

Với trẻ nhỏ, chế độ dinh dưỡng hằng ngày là rất cần thiết. Đặc biệt cần tăng cường vitamin và khoáng chất.

Tăng cường rau xanh và trái cây

Trong rau xanh có chứa một lượng lớn chất chống oxy hóa, vitamin và chất xơ thiết yếu của cơ thể. Các chất này giúp tăng cường sức đề kháng, nâng cao hệ miễn dịch cho trẻ. Ngoài ăn nhiều rau xanh và trái cây giúp giảm nhanh các triệu chứng viêm phế quản, nó còn cải thiện rõ rệt cơn đau họng nếu trẻ gặp phải.

Một số loại rau củ quả như: rau xà lách, rau cải, súp lơ, cam quýt táo mẹ nên bổ sung. Chế biến nước ép trái cây hoặc súp rau quả, cháo để trẻ dễ hấp thu và ăn ngon miệng hơn.

Thực phẩm giàu đạm và protein

Bữa ăn của trẻ ngoài bổ sung chất xơ cũng không thể bỏ qua các thực phẩm giàu dinh dưỡng như chất đạm, chất béo,… Có rất nhiều loại thực phẩm giàu đạm mẹ có thể sử dụng bổ sung cho trẻ như thịt gà, thịt cá, trứng, sữa ít béo,… Dưới đây là một số món ăn mẹ có thể tham khảo:

Súp gà: Các món ăn soup hay cháo là những cách chế biến ưu tiên dành cho trẻ bị ốm mà mẹ nào cũng biết. Các chất đạm từ thịt gà đặc biệt protein không những giúp tăng cường hệ miễn dịch của trẻ mà còn giảm các triệu chứng hô hấp như giảm đau họng, làm long đờm, thông phế. Để làm món ăn hấp dẫn và đa dạng dưỡng chất hơn, cha mẹ có thể thêm vào một số loại rau củ nghiền hay gia vị khác để kích thích trẻ.

Cháo cá: Thịt cá mềm, dễ ăn, nhiều protein tương tự như gà rất lành tính thích hợp cho cơ thể khi bị bệnh. Đây cũng là một trong những lựa chọn của mẹ

Sữa chua

Sữa chua vừa mát vừa giúp bổ sung lợi khuẩn, giúp trẻ kích thích tiêu hóa, ăn ngon miệng. Không những thế đây cũng là một cách giúp tăng cường hệ miễn dịch cho trẻ để trẻ chống chọi với bệnh tật.

Viêm phế quản nên kiêng gì

Trẻ bị viêm phế quản kiêng ăn gì? Câu trả lời dưới đây sẽ giúp cha mẹ chăm sóc trẻ tốt hơn

  • Thực phẩm chiên rán, nhiều chất béo, đồ ăn vặt như khoai tây chiên, thịt rán, bánh rán,…cần hạn chế vì có thể làm tăng tình trạng khó thở cho trẻ.
  • Đồ ăn nhiều muối: Những thực phẩm thuộc nhóm này thường là đồ ăn nhanh, đồ đông lạnh, đồ ăn hộp… Nên kiêng những thực phẩm nhiều muối vì chúng khiến cơ thể tích lũy chất lỏng. Khi đó các mô phế quản cũng tăng cường giữ chất lỏng làm viêm phế quản nặng hơn, tăng tiết chất nhầy.
  • Kiêng nước ngọt có ga: Không có lợi cho hệ miễn dịch.
  • Đồ ăn cay, nóng nhiều ớt, tiêu… dễ làm kích thích niêm mạc phế quản, gây nóng, rát cổ họng, khiến cơn ho nặng và trầm trọng.
  • Nên hạn chế lượng đường trong chế độ ăn của trẻ vì dễ khiến trọng lượng tăng, trẻ khó thở hơn. Bố mẹ cần kiểm soát lượng đường bổ sung cho trẻ bằng cách hạn chế nước ngọt, bánh kẹo…

Dự phòng viêm phế quản

Giữ gìn trẻ luôn sạch sẽ. Hạn chế tối đa việc cho trẻ tiếp xúc với vi khuẩn, virus để dự phòng bệnh cho trẻ:

  • Cho bé tiêm vacxin cúm định kỳ theo chương trình quốc gia
  • Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với người bệnh viêm phế quản, người bị cảm cúm,ho hắt hơi đặc biệt trong thời tiết giao mùa hoặc thời tiết lạnh. Tránh vi rút, vi khuẩn lây nhiễm cho trẻ qua đường hô hấp và phát triển trong cơ thể trẻ.
  • Vệ sinh sạch sẽ, rửa tay với xà phòng sẽ giúp cơ thể trẻ loại bỏ tối đa các loại vi khuẩn, mầm bệnh có thể tiếp xúc gây bệnh.
  • Giữ ấm cho trẻ vào mùa đông, mặc áo tất, khăn. Đặc biệt là vùng ngực và mũi luôn vệ sinh thông thoáng đế tránh cho trẻ bị ho, cảm cúm là điều kiện để vi rút gây bệnh xâm nhập.
  • Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc, bụi bẩn với môi trường xung quanh. Khi ra ngoài đường nên cho trẻ đeo khẩu trang, bảo hộ đầy đủ.

Như vậy, viêm phế quản ở trẻ mẹ chớ nên chủ quan mà dẫn đến hậu quả nghiêm trọng. Dự phòng cho trẻ luôn sạch sẽ không những phòng được viêm phế quản mà còn rất nhiều những bệnh khác. Hi vọng bài viết này giúp mẹ có thêm kiến thức để chăm sóc con khỏe mạnh.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây